زوج درمانگران پویشی عقیده دارند که رفتارها،افکار و احساسات افراد در روابط نزدیک، از الگوی روابط آنها در کودکی و در تعامل با افراد مهم آن زمان به ویژه پدر و مادر و خواهر و برادر پیروی می کند. حتی در بهترین شرایط، رشد انسان لاجرم شامل تناقضات و چالش های زیادی است که نیاز همزمان به نزدیک بودن و استقلال داشتن، احساس توامان عشق و نفرت و احساس گناه حاصل از آرزوهای ممنوع جنسی یا خشونت آمیز تنها بخشی از آنها هستند.
انسان در حین رشد، به استراتژی های ذهنی ای دست می یابد تا از طریق آنها بتواند آرزوها و تمایلات غیر قابل قبول را در خود نگه دارد. این استراتژی های ذهنی که دفاع های درون روانی نام دارند انواع و پیچیدگی های فراوانی دارند که از جمله موضوعات مهم ادبیات حوزه روانکاوی به شمار می روند.
از آنجا که این دفاع ها در کودکی ایجاد می شوند شامل نتیجه گیری های غیر منطقی هستند که از استدلال های کودکانه نشات می گیرند. در بزرگسالی نیز، این دفاع ها به شکل خودکار و ناخودآگاه توسط افراد به کار گرفته می شوند و همچنان وظیفه حفاظت فرد در برابر امیال و آرزوهای غیر قابل قبول را به عهده دارند.
از جمله کارهای زوج درمانگر پویشی دیدن و بررسی الگوهای تکراری رفتاری و احساسی در روابط و منشا این الگوها و تاثیر آنها بر چگونگی رابطه زوجین است. روان درمانی پویشی همچنین مفاهیم مثبت و منفی درونی شده افراد از “خود” و “دیگری” و یا به اصطلاح “روابط ابژه”ای افراد را روشن می کند.
زوج درمانی پویشی از مدل های عمق نگر روانشناسی استفاده می کند. آگاهی از پیچیدگی بسیار زیاد افراد، و نیروهای غیر منطقی که رفتارهای افراد را هدایت می کنند از جمله عواملی است که به عمق و انعطاف پذیری رویکرد پویشی منجر می شود.
بالا بردن صمیمیت و اعتماد، و کاهش رنج و تنش میان افراد از جمله اهداف این رویکرد درمانی است که درمانگر با استفاده از طیف وسیعی از مداخلات برای بهبود کارکرد زوج سعی در رسیدن به آنها دارد. تشخیص و درمان اختلالات روانی در هر یک از طرفین و استفاده از تکنیک های شناختی و رفتاری لازم برای بهبود مهارتهای بین فردی وارتباط موثر از جمله این مداخلات می توانند باشند. زوج درمانگر پویشی ماهر، فرمول های ساده درمانی ارائه نمی کند بلکه به هر یک از طرفین رابطه کمک می کند راه حل هایی بیابند که مطابق با نیازها و امیدهای ویژه و خاص آنها باشد.
